दक्षिण भारतातील अरबी समुद्रात वाहणाऱ्या नद्या

🌊 दक्षिण भारतातील अरबी समुद्रात वाहणाऱ्या नद्या

दक्षिण भारतातील काही प्रमुख नद्या अरबी समुद्रात मिळतात. या नद्या मुख्यतः पश्चिम घाटात उगम पावून पश्चिम किनाऱ्याकडे वाहतात. यांपैकी काही नद्या लहान पण वेगवान प्रवाहाच्या आहेत.


🔹 लुनी नदी

  • राजस्थानमधील अजमेरजवळील अरवली पर्वतरांगेत तिचा उगम होतो.
  • तिला लवण नदी असेही म्हणतात. ती सांभर सरोवरातून वाहते.
  • ती गुजरातमधील कच्छच्या रणात नाहीशी होते.

🔹 साबरमती नदी

  • साबरमती नदीचा उगम राजस्थानमधील उदयपूर जिल्ह्याच्या अरवली पर्वतरांगांमधून होतो.
  • ही नदी राजस्थानमधून वाहत जाऊन गुजरातमध्ये प्रवेश करते आणि अरबी समुद्राला खंभातच्या आखातामध्ये मिळते.
  • वात्रक, वाकल, हातमती, हरणाव आणि सेई या साबरमती नदीच्या प्रमुख उपनद्या आहेत.
  • गुजरातमधील अहमदाबाद आणि गांधीनगर ही शहरे साबरमती नदीच्या काठावर वसलेली आहेत.

🔹 माही नदी

  • माही नदीचा उगम मध्य प्रदेशातील विंध्य पर्वतरांगांमध्ये होतो.
  • मध्य प्रदेश ते राजस्थान अशा तीन राज्यांमधून वाहत ती अखेर गुजरातमध्ये प्रवेश करते.
  • भारतातील माही नदी ही एकमेव नदी आहे जी कर्कवृत्त दोनदा ओलांडते.

🔹 नर्मदा नदी

  • अरबी समुद्रात वाहणारी द्वीपकल्पीय भारतातील सर्वात लांब नदी आहे.
  • द्वीपकल्पीय भारतात लांबीच्या बाबतीत ती तिसऱ्या क्रमांकावर आहे.
  • मध्य प्रदेशातील अमरकंटक शिखरावरून उगम पावते. अमरकंटकमध्ये नर्मदा आणि सोन या दोन नद्या उगम पावतात. नर्मदा आणि सोन या दोन नद्या एकाच ठिकाणी उगम पावतात आणि विरुद्ध दिशेने वाहतात.
  • पूर्व ते पश्चिम वाहणारी भारतातील दुर्मीळ नदी आहे.
  • महाराष्ट्र व गुजरातमधून वाहत जाऊन अरबी समुद्रात मिळते.
  • नर्मदा दरी भारतातील प्रसिद्ध दरींपैकी एक आहे.
  • मध्य प्रदेशातील जबलपूर हे या नदीच्या काठावर वसलेले आहे.
  • जबलपूरच्या भेडाघाटजवळ नर्मदा नदीवर धुंधर धबधबा तयार झाला आहे.
  • आणखी माहिती साठी इथे क्लीक करा.नर्मदा नदी

🔹 तापी (तापती) नदी

  • तापी नदीचा उगम मध्य प्रदेशातील सातपुडा पर्वतरांगांमध्ये बैतुल जिल्ह्याच्या मुलताई येथे होतो.
  • ती मध्य प्रदेश आणि महाराष्ट्रातून जाते आणि शेवटी गुजरातमध्ये प्रवेश करते
  • अरबी समुद्रातील खांभातच्या आखातात मिळते.
  • सुरत शहर तापी नदीच्या काठावर वसलेले आहे.
  • आणखी माहिती साठी इथे क्लीक करा. तापी नदी

🔹 मांडवी नदी

  • मांडवी नदी कर्नाटकातून उगम पावते.
  • गोव्यात पोहोचल्यानंतर ती पणजीजवळ अरबी समुद्रात वाहते.
  • गोव्याची ‘जीवनदायिनी नदी’ म्हणून प्रसिद्ध आहे.
  • गोव्याची राजधानी पणजी मांडवी नदीच्या काठावर वसलेली आहे.

🔹 जुवारी नदी

  • पश्चिम घाटातील हेमाड-बारशेम येथे उगम पावते
  • जुवारी ही गोव्यातील सर्वात लांब नदी आहे आणि भरती-ओहोटीचा प्रभाव असलेली नदी आहे.
  • अरबी समुद्रातील मुरगांव(Mormugao) बंदराजवळ मिळते.

🔹 शरावती नदी

  • कर्नाटकातील पश्चिम घाटात उगम पावते.
  • भारतातील सर्वात प्रसिद्ध ‘जोग फॉल्स’ (जोग धबधबा) या नदीवर आहे.
  • थेट अरबी समुद्रात मिळते.

🔹 पेरियार नदी

  • पेरियारचा उगम इडुक्की जिल्ह्याच्या आग्नेय सीमेवर होतो
  • केरळची सर्वात मोठी नदी आहे.
  • अलुवा जवळ अरबी समुद्रात मिळते.

🔹 भरतपुझा (निला नदी)

  • ही नदी तमिळनाडूतील अनैमलाई टेकड्यांमधून उगम पावते 
  • कन्नडीपुझा, कल्पथीपुझा, गायत्रीपुझा आणि थुथापुझा या भरतपुझा नदीच्या प्रमुख उपनद्या आहेत, ज्या तिचे खोरे समृद्ध करतात.
  • पश्चिम घाटातील पलक्कड गॅपमधून पश्चिमेकडे वाहते आणि नंतर अरबी समुद्रात मिळते.

टिप्पणी पोस्ट करा

0 टिप्पण्या